Doświadczenia z Kornwalii w Wielkiej Brytanii dowodzą, że na ochronie klimatu można zarobić. Polskie powiaty mają spore uprawnienia, które mogłyby wykorzystywać do wprowadzania działań pro klimatycznych. Jednak, żeby działania te miały sens i większą skalę oddziaływania, potrzebna jest ich koordynacja i strategiczne planowanie. Kornwalczycy to zrozumieli, co przełożyło się na znaczne oszczędności.
W Polsce mało kto myśli o uprawnieniach dotyczących ochrony klimatu w sposób perspektywiczny, widząc w nich nie tylko wyzwania i konieczność, ale również źródło oszczędności i rozwoju. Przedstawiciele samorządów, którzy przyjechali na I Samorządową Konferencję Klimatyczną zorganizowaną w ramach projektu Dobry Klimat dla Powiatów, mieli okazję dowiedzieć się co Rada Kornwalii (administracyjny odpowiednik polskiego starostwa)robi, aby z jednej strony chronić klimat, a z drugiej rozwijać lokalny rynek i poprawiać warunki bytowe ludności i stan jej zdrowia.
Anthony Wright specjalista ds. zrównoważonego rozwoju Rady Kornwalii przekonywał, że zadania dotyczące ochrony klimatu wystarczy powierzyć dwóm osobom (tak zrobiono w Kornwalii). Osoby te mają za zadanie planować, nadzorować i koordynować działania pro klimatyczne. Ich decyzje i pomysły implementowane są w całym urzędzie, zarówno na poziomie wydawania decyzji na budowę, zamówień publicznych, jak i zwykłego funkcjonowania biura urzędu. W Wielkiej Brytanii obowiązuje także specjalna ustawa nadająca Kornwalii (jako regionowi) uprawnienia do umieszczania w pozwoleniach na budowę wymagań dot. ochrony klimatu.
W Polsce działania pro klimatyczne są podejmowane, instaluje się solary na dachach urzędów, ociepla szkoły. Jednak jak wynika z obserwacji prowadzonych w ramach projektu, tym działaniom brakuje spójności i określonego, strategicznego planu działania.
Zaledwie kilka objętych projektem powiatów zauważyło dotychczas ochronę klimatu w strategii rozwoju czy programie ochrony środowiska, choć znakomita większość powiatów prowadziła działania związane z ochroną klimatu. A przecież takie działania można łatwo włączyć w plany rozwoju powiatu lub gminy. Może tak jak w Kornwalii, wystarczy wyznaczyć dwie osoby w powiecie, które będą zajmowały się obszarem ochrony klimatu w sensie całościowym (monitorowania, nadzorowania, planowania, wdrażania) – wyjaśnia Wojciech Szymalski koordynator projektu Dobry Klimat dla Powiatów.
Uprawnienia polskich powiatów związane z ochroną klimatu to, między innymi, kontrola zabudowy poprzez wydawanie pozwoleń czy przeprowadzanie inspekcji. W Polsce budownictwo ma największy udział w emisji gazów cieplarnianych – aż 40%, a z drugiej strony również duży potencjał, który można wykorzystać do podniesienia efektywności energetycznej poprzez termomodernizację istniejących budynków użyteczności publicznej i mieszkalnych. Powiat może zająć się również promocją budownictwa energooszczędnego wśród inwestorów na swoim terenie.
W Kornwalii przeprowadzono skuteczne działania zmierzające do termomodernizacji budynków. Stworzono system doradztwa i wsparcia dla mieszkańców, którzy przeprowadzili termomodernizację swoich domostw. W konsekwencji zaobserwowano spadek wydatków na ochronę zdrowia. Częsta zachorowalność i korzystanie z publicznej służby zdrowia miała związek z zimnymi i zawilgoconymi domami. Gdy wyeliminowano ten problem, stan zdrowia mieszkańców poprawił się.
Obliczono, że jeden pens wydany na poprawę ogrzewania domów (np.: montaż kolektorów, izolację cieplną) obniżał wydatki brytyjskiej sużby zdrowia na leczenie chorób związanych z zimnem o 3,41 pensów.
Kornwalia to ciekawe miejsce, gdzie politykę klimatyczną przełożono na wymierne korzyści. Okazało się, że zaplanowane i konsekwentne działania pro klimatyczne mają to także sens finansowy, jako że organizacje i obywatele zyskują dzięki mniejszym rachunkom za prąd, przyczyniając się jednocześnie do bezpieczeństwa energetycznego i ochrony klimatu – dodaje Wojciech Szymalski.
Strategia oszczędzania i ochrony klimatu weszła w krew Kornwalczykom. Rada Kornwalii, administracyjny odpowiednik polskiego starostwa, wprowadziła specjalne zasady polegające na zrównoważonej konsumpcji w polityce zamówień publicznych. Dokument, który stworzono reguluje proces zaopatrzenia starostwa, począwszy od materiałów biurowych, poprzez urządzenia elektroniczne i energię.
Wśród naczelnych zasad króluje „użyjmy ponownie to, co już mamy, kupujmy rzeczy, które mogą być wykorzystywane wielokrotnie i takie, które można poddać recyclingowi. Szukajmy dostawców, którzy produkują swoje wyroby z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju”.
Na przykładzie starostwa w Kornwalii widać, że kwestia ochrony klimatu to nie tylko „wielka polityka”, ale również działania codzienne, wynikające z uprawnień powiatu – dodaje Szymalski.
Prezentacje i dokumenty z I Samorządowej Konferencji Klimatycznej znajdują się na stronie www.chronmyklimat.pl/doklip
Projekt Dobry Klimat dla Powiatów realizowany jest przez 3 partnerów:
• Instytut na rzecz Ekorozwoju - ekologiczna organizacja pozarządowa działająca w formie fundacji z siedzibą w Warszawie, lider projektu, beneficjent koordynujący;
• Związek Powiatów Polskich – organizacja zrzeszająca polskie powiaty z siedzibą w Nowym Sączu, partner projektu, współbeneficjent;
• Community Energy Plus – brytyjska organizacja z siedzibą w Camborne w Kornwalii ogłoszonej pierwszym niskowęglowym regionem w Wielkiej Brytanii, partner projektu, współbeneficjent.
źródło: www.samorzad.pap.pl
komentarze [0]
